36 vận mẫu tiếng Trung đầy đủ: Bảng tổng hợp & Cách đọc chuẩn khẩu hình

1. Vận mẫu tiếng Trung là gì? Phân loại hệ thống Vận mẫu trong Pinyin

Để học tốt Pinyin, việc làm quen với khái niệm vận mẫu tiếng Trung là yêu cầu bắt buộc. Đây là thành phần quyết định giai điệu mượt mà cho lời nói của bạn.

1.1. Định nghĩa Vận mẫu (Nguyên âm / Phần vần)

Vận mẫu trong tiếng Trung đóng vai trò tương tự như phần vần trong tiếng Việt. Vận mẫu đứng sau thanh mẫu để tạo thành một âm tiết hoàn chỉnh. Một số vận mẫu cũng có thể đứng độc lập để tạo thành từ có nghĩa mà không cần thanh mẫu.

1.2. Phân loại 36 Vận mẫu trong Hán ngữ

Theo hệ thống giáo trình chuẩn, tiếng Trung phổ thông bao gồm 36 vận mẫu chính thức. Các vận mẫu này được chia thành 4 nhóm chính:

• 6 Vận mẫu đơn: a, o, e, i, u, ü.

• 13 Vận mẫu phức: ai, ei, ao, ou, ia, ie, ua, uo, üe, iao, iou (iu), uai, uei (ui).

• 16 Vận mẫu mũi: an, en, in, un, ün, ang, eng, ing, ong, ian, uan, üan, uen, iang, uang, iong.

• 1 Vận mẫu uốn lưỡi đặc biệt: er.

(Lưu ý: Trong âm tiết học nâng cao, người ta bổ sung 3 biến thể âm đọc mở rộng để tạo thành hệ thống 39 vận mẫu toàn diện).

2. Nhóm 6 Vận mẫu đơn (Nguyên âm đơn) cốt lõi & Cách phát âm

Nắm vững 6 vận mẫu đơn là nền tảng để bạn ghép thành các vận mẫu phức tạp hơn. Nguyên tắc vàng khi đọc vận mẫu đơn là giữ nguyên khẩu hình từ đầu đến cuối âm.

2.1. Hướng dẫn khẩu hình chi tiết: a, o, e, i, u, ü

• a: Mở rộng miệng, phát âm giống chữ "a" trong tiếng Việt.

• o: Tròn môi, phát âm nằm giữa khoảng âm "o" và "ô".

• e: Mở miệng vừa phải, phát âm gần giống âm "ơ" hoặc "ưa".

• i: Hai khóe miệng kéo rộng sang hai bên như đang cười, phát âm là "i".

• u: Môi tròn và nhô ra phía trước, phát âm giống chữ "u".

• ü: Đây là âm khó nhất đối với người mới học.

2.2. Kỹ thuật phát âm chuẩn âm khó "ü" (Tròn môi)

Để đọc đúng vận mẫu ü, bạn hãy giữ nguyên khẩu hình môi tròn và nhô ra của âm u. Tuy nhiên, bạn dùng luồng hơi để phát ra âm i. Trong suốt quá trình đọc, môi tuyệt đối không được di động hay mở rộng ra.

Xem thêm: Đọc cẩm nang toàn tập về phát âm tại bài viết Phát âm tiếng Trung từ A–Z: Pinyin, Thanh mẫu, Vận mẫu & Thanh điệu.

3. Nhóm Vận mẫu phức (Nguyên âm kép) & Kỹ thuật luyến âm

Vận mẫu phức được cấu tạo từ 2 hoặc 3 nguyên âm đơn ghép lại. Việc chuyển đổi khẩu hình trơn tru giữa các âm là chìa khóa giúp bạn đọc chuẩn nhóm này.

3.1. Nhóm vận mẫu kép bắt đầu bằng a, o, e, i

• ai, ei, ao, ou: Đọc luyến mượt từ nguyên âm thứ nhất sang nguyên âm thứ hai (ai, ây, ao, âu).

• ia, ie, iao, iou (iu): Âm i đứng đầu phát âm nhẹ và ngắn, sau đó luyến nhanh sang nguyên âm phía sau (ia, iê, iêu, iu).

3.2. Nhóm vận mẫu kép bắt đầu bằng u và ü

• ua, uo, uai, uei (ui): Phát âm luyến từ âm u sang các nguyên âm đi kèm (oa, uô, oai, uây).

• üe: Phát âm tròn môi từ ü rồi mở nhẹ khẩu hình sang e (uê).

3.3. Nguyên tắc chuyển đổi khẩu hình mượt mà giữa các nguyên âm

Khi đọc vận mẫu phức, âm đứng trước thường đọc rõ và dài hơn âm đứng sau. Bạn không được ngắt quãng giữa hai âm mà phải giữ luồng hơi liên tục từ đầu đến cuối.

4. Nhóm Vận mẫu mũi (Mũi trước & Mũi sau)

Vận mẫu mũi được chia thành hai nhóm dựa vào vị trí chặn hơi ở âm tiết kết thúc. Nhóm âm này giúp câu nói tiếng Trung của bạn tròn trịa hơn.

4.1. Nhóm Vận mẫu mũi trước - Kết thúc bằng "-n" (an, en, in, un, ün)

Các vận mẫu mũi trước bao gồm an, en, in, un, ün (đọc gần như an, ân, in, uân, uân tròn môi). Khi kết thúc âm tiết, đầu lưỡi của bạn phải nâng lên chạm nhẹ vào chân răng trên để chặn luồng hơi ra bằng đường miệng.

4.2. Nhóm Vận mẫu mũi sau - Kết thúc bằng "-ng" (ang, eng, ing, ong)

Bao gồm các âm ang, eng, ing, ong (đọc gần như ang, ưng, inh, ung). Khi phát âm, phần cuống lưỡi nâng lên chạm ngạc mềm. Luồng hơi sẽ thoát hoàn toàn qua khoang mũi tạo độ vang sâu.

5. Vận mẫu uốn lưỡi "er" & Các quy tắc viết gọn Bính âm

Trong hệ thống Bính âm có một vận mẫu uốn lưỡi độc lập cùng một số quy tắc rút gọn chữ viết mà bạn cần đặc biệt lưu ý.

5.1. Cách đọc Vận mẫu đặc biệt "er" (Âm cuốn lưỡi)

Vận mẫu er không ghép với bất kỳ thanh mẫu nào. Nó đứng độc lập để tạo thành từ vựng hoặc đứng sau từ khác tạo thành âm uốn lưỡi. Khi đọc er, bạn phát âm "ơ" đồng thời uốn cong đầu lưỡi về phía ngạc cứng.

5.2. Các quy tắc viết tắt cần nhớ khi ghép âm

Khi ghép với thanh mẫu đứng trước, một số vận mẫu phức sẽ bị rút gọn chữ viết:

• iou viết tắt thành iu (Ví dụ: jiu).

• uei viết tắt thành ui (Ví dụ: gui).

• uen viết tắt thành un (Ví dụ: cun).

  Dù viết tắt, bạn vẫn bắt buộc phải đọc đầy đủ phần vần gốc của từ.

Xem thêm: Ôn tập phụ âm tại bài viết 21 Thanh mẫu tiếng Trung đầy đủ & Cách đọc chuẩn.

Xem thêm: Hướng dẫn thực hành ghép âm tại Cách đọc Pinyin chuẩn cho người mới bắt đầu.

6. Chuẩn hóa khẩu hình 36 Vận mẫu cùng Giảng viên Kyna English

Thành thạo 36 vận mẫu tiếng Trung giúp bạn tự tin làm chủ phần vần trong mọi từ vựng Hán ngữ. Hãy kiên trì luyện tập mở rộng khẩu hình mỗi ngày để sở hữu giọng đọc mượt mà nhé!

Việc mở rộng khẩu hình và luyến âm đúng cách sẽ giúp bạn tự tin giao tiếp trôi chảy mà không sợ bị "ngọng" hay bẹt âm.

6.1. Tại sao người Việt dễ bị bẹt âm hoặc phát âm sai vận mẫu mũi?

Do thói quen phát âm tiếng Việt, nhiều bạn hay đọc vận mẫu mũi sau thành mũi trước. Hoặc khi đọc âm ü, bạn vô tình mở rộng khóe miệng làm âm bị biến dạng. Tự luyện tập khó giúp bạn nhận ra những lỗi sai nhỏ này.

6.2. Khóa học 1 kèm 1 giúp sửa từng nguyên âm & chuẩn hóa ngữ điệu

Lớp học trực tuyến 1 kèm 1 tại Kyna English mang lại môi trường luyện tập tối ưu:

• Sửa khẩu hình chi tiết: Giảng viên quan sát chuyển động môi và uốn nắn từng nguyên âm cho bạn.

• Luyện tập luyến âm chuẩn bản xứ: Giúp giọng đọc của bạn tự nhiên, có ngữ điệu và độ vang tròn trịa.

Khám phá lộ trình: Xem trọn bộ cẩm nang nhập môn tại bài viết Học tiếng Trung cho người mới bắt đầu: Lộ trình từ số 0.

ĐĂNG KÝ TEST TRÌNH ĐỘ PHÁT ÂM VẬN MẪU MIỄN PHÍ 1 KÈM 1

Bạn muốn kiểm tra xem khẩu hình luyến âm của mình đã chuẩn xác hay chưa?

CLICK ĐĂNG KÝ NGAY Buổi đánh giá khẩu hình 1 kèm 1 MIỄN PHÍ cùng Giảng viên Kyna English để nhận tư vấn và lộ trình chuẩn hóa phát âm ngay hôm nay!